Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych


Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych jest rekompensatą za doznaną szkodę niemajątkową tzw. krzywdę. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone może domagać się zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie, która niejako zrekompensuje jej doznaną krzywdę. Kwota zadośćuczynienia ma za zadanie nie tylko naprawić krzywdę, ale także przywrócić do równowagi emocjonalnej, złagodzić ból i cierpienie wynikające z takiego naruszenia. To sąd ustala w toku prowadzonego postępowania czy zostanie przyznane zadośćuczynienie. Przy ustalaniu jego wysokości, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim m.in. rodzaj i charakter naruszonego dobra, stopień zawinienia sprawcy oraz skutki i czas trwania naruszeń.

Niekiedy, sąd może odmówić przyznania zadośćuczynienia w formie pieniężnej. Zamiast tego może wtedy nakazać pozwanemu np. obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego. Kodeks cywilny w art. 23 wymienia niektóre tylko dobra osobiste podlegające ochronie prawa cywilnego, takie jak między innymi: życie, zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, a także tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna. Wymieniony w Kodeksie cywilnym katalog dóbr osobistych nie mają więc charakteru zamkniętego.

Art. 445 Kodeksu cywilnego wskazuje, że w przypadku pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Ważne podkreślenia jest, że roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Art. 448 Kodeksu cywilnego stanowi również, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie, zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Pozew o ochronę dóbr osobistych należy wytoczyć przed sądem okręgowym. Właściwość sądu w sprawach o ochronę dóbr osobistych budziła wątpliwości w orzecznictwie. Tę kwestię jednak rozstrzygnął ostatecznie wyrok Sądu Najwyższego w uchwale z 15 grudnia 2017 r., sygn. III CZP 91/17 zgodnie, z którą: „Osoba dochodząca ochrony dobra osobistego może, na podstawie art. 35 k.p.c., wytoczyć powództwo przed sąd, w którego okręgu działał sprawca, lub przed sąd, w którego okręgu to działanie spowodowało zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego.” Opłata od pozwu w sprawie o ochronę dóbr osobistych podlega opłacie stałej w wysokości 600 zł.

Stan prawny: sierpień 2020.


Autorzy: Robert Żurawski i Natalia Ćmiech.


Powyższy wpis ma charakter bardzo ogólnej informacji na temat opisywanego zagadnienia i nie zawiera wszystkich szczegółów dotyczących prezentowanej treści z uwagi na jego blogowy i jedynie wstępny i informacyjny charakter.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie powyższego wpisu bez zgody autorów jest zabronione.


Kancelaria LEX-ART Robert Żurawski | Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Polityka Prywatności
Jak wyłączyć pliki cookies?
ROZUMIEM